محمدباقر ذوالقدر متولد سال ۱۳۳۳ شهر فسا (استان فارس) است. او پیش از انقلاب و در نوجوانی وارد فعالیت‌های مذهبی و سیاسی شد و در جریان انقلاب اسلامی ایران، با الحاق به گروه‌های انقلابی، به مبارزه با رژیم ستم‌شاهی پیوست.
ذوالقدر پیش از انقلاب اسلامی، مدرک کارشناسی اقتصاد را از دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران دریافت کرد و پس از آن، کارشناسی ارشد مدیریت دولتی را در دانشکده مدیریت دانشگاه تهران به پایان رساند. البته آخرین مقطع تحصیلی او، دکترای مدیریت راهبردی از دانشگاه عالی دفاع ملی است.
سوابق دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی عبارت‌اند از: فرمانده قرارگاه رمضان سپاه، رئیس ستاد مشترک سپاه، جانشین فرمانده کل سپاه، معاون امور بسیج ستاد کل نیروهای مسلح، معاون امنیتی و انتظامی وزیر کشور، قائم‌مقام وزیر کشور، معاون راهبردی قوۀ قضائیه، رئیس ستاد انتخاباتی جبهۀ مردمی نیروهای انقلاب اسلامی و دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام.
ذوالقدر یکی از فرمانده‌هان سپاه پاسداران و از بنیان‌گذاران قرارگاه برون‌مرزی رمضان بود که بعدها برپایۀ سازوکار و فعالیت‌های این قرارگاه، نیروی قدس (شاخۀ برون‌مرزی سپاه) شکل گرفت.
ذوالقدر بعد از انقلاب سال ۱۳۵۷ مسئولیت آموزش سپاه را برعهده داشت و سپس فرمانده قرارگاه جنگ‌های نامنظم سپاه شد.
